એજ્યુકેશનમાં AI- અભ્યાસ માટે UPI જેવું પ્લેટફોર્મ બનશે:મોબાઇલ પર કોઈપણ ક્લાસનું લેક્ચર મનપસંદ શિક્ષકના અવાજમાં મળશે

AI થી દેશની શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં મોટો બદલાવ થવા જઈ રહ્યો છે. અભ્યાસ માટે UPI જેવું રાષ્ટ્રીય ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યું છે. આના દ્વારા સ્કૂલ-કોલેજના કોઈપણ વિષયનો કોઈપણ ટોપિક મોબાઈલ પર ઓડિયો અને વીડિયોમાં ઉપલબ્ધ થશે. વિદ્યાર્થીઓ પોતાની પસંદગીની ભાષા અને શિક્ષકના અવાજમાં લેક્ચર સાંભળી શકશે. આ પ્લેટફોર્મ ‘ભારત બોધન AI સ્ટેક’ના નામથી વિકસાવવામાં આવી રહ્યું છે. જેમ ભીમ, ગૂગલપે, પેટીએમ અને ફોનપે જેવી એપ્સ UPI પર કામ કરે છે, તેવી જ રીતે શિક્ષણ સાથે જોડાયેલી મોબાઈલ એપ્સ ‘ભારત બોધન’ AI સ્ટેક પર કામ કરશે. સવાલ પૂછતા જ કસ્ટમાઇઝ્ડ લેક્ચર તૈયાર થશે આ પ્લેટફોર્મ સંપૂર્ણપણે કસ્ટમાઇઝ્ડ હશે. વિદ્યાર્થી જેવો પ્રશ્ન પૂછશે, તે મુજબ લેક્ચર તૈયાર થશે. વિદ્યાર્થીઓ ઓડિયો કે વીડિયોનો વિકલ્પ પસંદ કરી શકશે. ભાષા બદલવા છતાં પણ શિક્ષકનો ટોન અને ભણાવવાની રીત એ જ રહેશે. આ ઇન્ટરેક્ટિવ હશે, જેનાથી વિદ્યાર્થીઓ પ્રશ્નો પૂછીને તરત જ જવાબ મેળવી શકશે. 12 ફેબ્રુઆરીના રોજ ‘બોધન AI’ની ઔપચારિક શરૂઆત શિક્ષણમાં AIના સંસ્થાકીય ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવા માટે 12 ફેબ્રુઆરીના રોજ નવી દિલ્હીના ભારત મંડપમમાં ‘બોધન AI’ પહેલની ઔપચારિક શરૂઆત કરવામાં આવશે. આ પ્રસંગે ‘ભારત બોધન AI કોન્ક્લેવ’માં પસંદગીના AI સોલ્યુશન્સનું પ્રદર્શન પણ કરવામાં આવશે. ભારત બોધન AI સ્ટેક હેઠળ શાળાકીય શિક્ષણ, ઉચ્ચ શિક્ષણ, કૌશલ્ય વિકાસ, AI સંશોધન અને ડીપ ટેકનોલોજી સંબંધિત દરખાસ્તો મંગાવવામાં આવી છે. આ તમામ રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ 2020 અને રાષ્ટ્રીય અભ્યાસક્રમ માળખાને અનુરૂપ હશે. પ્લેટફોર્મને તબક્કાવાર રીતે દેશભરમાં લાગુ કરવામાં આવશે. IIT મદ્રાસમાં સેન્ટર ફોર એક્સેલન્સ સ્થાપિત શિક્ષણ મંત્રાલયે આઈઆઈટી મદ્રાસમાં એઆઈ ઇન એજ્યુકેશન માટે સેન્ટર ફોર એક્સેલન્સની સ્થાપના કરી છે. તેને ‘આઈઆઈટી મદ્રાસ બોધન એઆઈ ફાઉન્ડેશન’ નામ આપવામાં આવ્યું છે. આ કેન્દ્રને ભારત બોધન એઆઈ સ્ટેક હેઠળ સ્કેલેબલ એઆઈ સોલ્યુશન્સ વિકસાવવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે. મંત્રાલયના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ અનુસાર, જો ધોરણ 12નો કોઈ વિદ્યાર્થી ઓપ્ટિક્સનો અભ્યાસ કરવા માગે છે તો તે પ્લેટફોર્મ પર વિષય પસંદ કરી શકશે. એનસીઈઆરટી અને રાજ્ય બોર્ડની પાઠ્યપુસ્તકોને AI રિપોઝીટરીનો ભાગ બનાવવામાં આવશે. તેને બે વર્ષમાં પૂર્ણ કરવાનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે. ક્લાસથી લઈને સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષા સુધીમાં મદદ કરશે પ્લેટફોર્મ આ પ્લેટફોર્મ યુનિવર્સિટી સ્તરના અભ્યાસ, સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની તૈયારી, લેબ ટેસ્ટના થ્રી-ડી અનુભવ અને રિસર્ચ સ્કોલર્સના સંશોધનમાં પણ મદદ કરશે. શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાને જણાવ્યું કે તાજેતરમાં બજેટ ભાષણને AI દ્વારા નાણા મંત્રી નિર્મલા સીતારમણના અવાજ અને ટોનમાં હિન્દી અને કન્નડમાં પ્રસારિત કરવામાં આવ્યું હતું. આ જ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ શિક્ષણમાં કરવામાં આવશે.